Mahyâ,’nın camiler de hoşgeldin Ramazan yazısını görünce, çarşılar ramazan alışverişi yapanlarla dolunca, sahurlar yapılınca ve iftara doğru mutfaktan gelen tabak çatal kaşık sesleri gelince ramazanın geldiğini anlıyoruz. Peygamber (sas) “Hilali (Ramazan hilalini) görünce oruca başlayın ve hilali (Şevval hilalini) görünce bayram edin. Hava bulutlu olursa içinde bulunduğunuz ayı otuza tamamlayın.” buyurmaktadır. Bu itibarla Ramazan orucu, Ramazan hilalinin görülmesiyle başlar ve Şevval hilalinin görülmesiyle biter. Ramazan ayı denilince akla ilk gelenler arsında iftar sofraları gelir. Ramazan ayında iftar, oruç açma zamanı olduğu için özel bir öğündür ve ramazan ayının ilk gününden itibaren sosyal bir etkinlik haline gelir herkesin bir araya toplanmasına olanak sağlar.
Ramazan denince akla gelen sayısız gelenek bulunur. Evlerin köşe bucak temizlenmesi, eğlencelerin yapılması, pişi dağıtılması, ilk kez oruç tutan çocuklara armağanlar alınması, oruca direk vurma geleneğinin gerçekleştirilmesi, çat kapı gelen iftar konuklarının ağırlanması ve Mahya sanatının icra edilmesi gibi pek çok gelenek mevcuttur. Evlerin temizlendiği gibi kalplerde maneviyatla temizlenir. Ramazan boyunca İnsanlar günahlardan kaçarak bedenen ve ruhen temizlenip ibadet halinde olurlar. Namazlar kılınır, oruçlar tutulur ve zekatlar verilir muhtaç olanlara yardımlar yapılır bunlarda ramazanın hem güzellikleri hem de, faydaları diyebiliriz. Ramazan ayı, bağışlanma ve günahlardan arınma ayıdır. Selmân el-Farisî’den rivâyet edildiğine göre Rasûlüllah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Ramazan ayının evveli rahmet, ortası bağışlanma, sonu ise cehennemden kurtuluştur.” Demiştir.
Ramazanın bir başka ayrıcalığı ise Ramazan ayının 12. gününde Hırka-i Saadet Merasimi yapılır. Günümüze baktığımızda Topkapı Sarayı konumunda Hırka-i Saadet ismi verilen özel bir alan olduğunu görebiliriz. Osmanlı’da Ramazan konusunda en sık öne çıkan merasim budur. Bugün birçok kişi hala Hırka-i Saadet’in ihtişamından söz eder. Bu ayda Kur’ân Mukâbeleri yapılarak kuran kerim hatimleri yapılır.
“Ramazan ayı gelince semânın kapıları açılır; cehennemin kapıları kapanır ve şeytanlar zincire vurulur.”7 Müslim’in yine Ebû Hüreyre’den bir rivâyetinde “Rahmet kapıları açılır.” bir rivâyetinde de “Cennet kapıları açılır.” Denmektedir.
