Kredi kartları limitleri ve kredili mevduat hesaplarının limitlerinde frene sert basıldı. Bütün bankalar 1 yıl içinde müşterilerinin kredi kart limitlerini gelir ve harcamayla bağlantılı düşürecek, müşterilerinden gelir belgeleri isteyecek. Kredili mevduat hesaplar da aylık gelirin iki katını aşamayacak. 400 bin lira üstü limitli kartlarda harcamaya göre limit azaltması yapılacak. 2026 yılında bütün bankalar kredi kart limitlerini yeniden düzenlemiş olacak.
Merkez Bankası ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) kredi kullanımlarıyla ilgili önemli kararları duyurdu. Kredi kartları limitleriyle, ihtiyaç kredileri dahil kredili mevduat hesaplarında hem vatandaşları hem de bankaları ilgilendiren yeni kararlar yaşama geçirildi.
Resmi Gazete ile BDDK’nın sitesinde yer alan kararlar, kredi kartı limitleriyle kredili mevduat hesaplarında önemli etki yaratacak. Kredi kartı limitleri, olan kredi kartlarının limitleri ve kredi kartı başvuru şartları değişti.
Merkez Bankası ve BDDK son kararlarında, kredi kartı ve Kredili Mevduat Hesabı limitlerini daraltırken, sıkılaşma ve yapılandırmayı amaçlıyor. Kredi kartı limitler ve kredi ürünlerinde riskli genişleme potansiyeli kısıtlanıyor. Kredi borcu yapılandırmasıyla da halihazırda oluşmus borç, yönetilebilir hale getiriliyor.
Ana hedefi bu olan kararların ayrıntılarında, yeni kredi kartı başvuruları, mevcut kredi kartlarının limitleri ve bankaların kredi ürünlerindeki sorumlulukları için önemli düzenlemeler var.
KREDİ KARTI LİMİTLERİNE CİDDİ SINIRLAMA GETİRİLDİ
Kredi kartlarına yönelik alınan kararla, 48 aya kadar borç yapılandırma imkanı getirildi. Kararlar borç yapılandırılmasıyla sınırlı değil, kredi kartı limitleri ve kredi mevduat ürünlerinin tümü yeni kurallara tabi.
BDDK kararına göre, kredi kartı limitleri artık sürekli artmayacak. Kararda, bir kişiye ait bütün kredi kartlarının limitlerinin tek bir limit gibi ele alınacağı belirtilirken, “Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu uyarınca; kart hamilinin sektördeki toplam kredi kartı limitinin, ilk yıl için aylık ortalama gelirin azami iki katı, ikinci yıldan sonra ise azami dört katı olması gerektiği hükmünün uygulanmasında; yeni kredi kartı çıkarılması veya mevcut kredi kartlarının limitlerinin artırılması işlemlerinde yalnızca aylık veya yıllık ortalama gelirin dikkate alınmasına ve gelir düzeyinin teyidinin yalnızca, bankalarca geliri ispata elverişli olarak değerlendirilen belgeler üzerinden gerçekleştirilmesine” karar verildiği belirtildi.
LİMİT AYLIK GELİRLE ORANTILI OLACAK 4 KATINI GEÇEMEYECEK
Karara göre, kredi kartı limitinin tespitinde, bankalar gelir düzeyi tespiti için müşterilerinden maaş bordrosu, geliri gösterir resmi evraklar isteyecek. Yeni kredi kartı limiti belirlenirken, aylık ve yıllık ortalama gelir dikkate alınacak. Bir kişiye kredi limiti belirlenirken, ilk kart verildiğinde aylık ortalama gelirinin iki katını geçemeyecek, ikinci yıl ve sonrasında aylık gelirinin 4 katından fazla limit de tanınamayacak.
Kredili mevduat hesaplarında ise Merkez Bankası ve BDDK uyumlu kararları yaşama geçirdi. BDDK’nın aldığı karara göre, kredili mevduat hesaplarına yapılandırma hakkı verildi. Bu hak, 2026 yılı Ocak ayı sonundan önce kullandırılmış bu kredilerde uygulanacak. Kararda, “Karar tarihi itibarıyla anapara ve/veya faiz ödemeleri otuz günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredilerinin (kredili mevduat hesapları dahil), borçlu tarafından karar tarihinden itibaren 3 ay içerisinde talep edilmesi durumunda, yapılandırma tarihindeki borç bakiyelerinin en fazla kırk sekiz ay ile” yapılandırılmasının yolu açıldı.
BANKALARIN SORUMLULUĞU ARTIRILDI. KREDİ BÜYÜMESİNE SINIR GETİRİLDİ
BDKK kararına paralel olarak kredi mevduat hesaplarına yönelik Merkez Bankası’nın bir kararı Resmi Gazete’de yayınlandı. Bu karara göre, tüketici kredilerin konusunda bankaların sorumluluğu artırıldı. Karara göre, bu oranı yüzde 2 üzerinde büyürse, yani bankalar bu kredi ürününü yüzde 2 üzerinde kullandırırlarsa. Merkez Bankası devreye girecek ve oranı aşan limit kadar TL’yi bloke edecek.
Karardaki ifade şöyle:
“Bankalarca tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesabı limitlerinden usul ve esasları Merkez Bankasınca belirlenenler için büyüme oranının 27/3/2026 hesaplama tarihinden 31/12/2026 (dahil) hesaplama tarihine kadar bir önceki hesaplama tarihine göre yüzde 2’nin üzerinde olması halinde bu oranı aşan limit tutarı kadar Türk lirası cinsinden zorunlu karşılık bloke olarak tesis edilir. Ancak Merkez Bankasınca belirlenen usul ve esaslara göre, bir sonraki döneme ilişkin büyüme oranı hesaplamasında dikkate alınmak koşuluyla, aşan limit tutarının Merkez Bankasınca belirlenen kısmı için zorunlu karşılık tesis edilmez.”
KREDİ KARTI LİMİTLERİ 1 YIL İÇİNDE YENİDEN BELİRLENECEK
BDDK, yeni kart limitleri için düzenlemeye giderken, kullanımda olan kartlar için de yeni kararlar aldı. Bu karara göre, kredi kartı limiti 400 bin lira üstünde olanların harcamaları dikkate alınacak ve kullanılmaya limitler düşülecek. Kararda, şöyle denildi:
“Kart hamillerinin, tüm bankalardaki toplam kart limitlerinin 400.000 TL’nin üzerinde olması hâlinde, son bir yıl içerisindeki en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim tarihindeki kullanılmayan kart limitlerinin, bankalarca kısmi bir oranda azaltılmasına, Bankalar tarafından, tüm kart hamillerinin kredi kartı limitlerinin, 01.01.2027 tarihine kadar aylık/yıllık ortalama gelirleriyle uyumlu hale getirilmesine.”
BÜTÜN KREDİ KARTI LİMİTLERİ DEĞİŞECEK
Bu karara göre, 400 bin lira üstü limit olup da, örneğin aylık 50 biin lira kredi kartı harcaması yapan bir vatandaşın limiti kademeli olarak 400 bin liranın altına indirilecek. Yine karara göre, bankalar 2026 yılı içinde tüm kredi kart limitlerini yeni düzenlemeye göre belirleyecek. Bu karara göre, bankaların limitleri düşürmesi, gelir evrakları talep etmesi, aylık kazancı iki katı üstünde kredi limiti olanların limitlerini yeniden tanımlaması gerekecek.
KREDİ LİMİTLERİNE YÖNELİK KARAR NE ANLAMA GELİYOR?
BDDK ve Merkez Bankası, kredi kartlarında neyi amaçladı? Krediler ve kredi kartları konusunda ipleri daha da sıkılaştırıldı. Kredi karti limitlerinin kısılması, kısmayan bankaya yaptırım kararları aldı. Hesabında para yokken limitin kadar nakit çekme imkanı sağlayan kredili mevduat hesaplarına yuzde 2 büyüme limiti getirdi. Ilk bakışta “sert” görünen kararların birkaç çok önemli sebebi var. Nihai toparlanma dönemi olarak görülen 2026 ilk yarısında sıkılaşmayı güçlendirip enflasyonist etkiyi kırmak. En önemli amaç ise, cüzdanda fiilen olmayan ama borçlanarak harcanabilir geliri kısıtlı hale getirmek. Yani vatandaşın olmayan parayı harcamasına engel olmak. Örneğin, bankaların gönderdiği, zarfında bile çıkarılmayan kredi kartlarının toplam limiti, minimum 5 milyon TL olanlar bile var. Hesabını bilmeyen birisi büyük borçlanabilir. Simdi BDDK, bankalara, “Bunu kart sahibinin gelirine göre düşüreceksin” diyor. Ve gelir beyanını kesin belge şartına bağlıyor.
KREDİLİ MEVDUATTA SORUN BÜYÜKTÜ
Kredili mevduat hesabı, son dönemde büyük sorundu. Örneğin, bankanın tanımladığı kredili mevduat hesabı maaşın 4 katı olanlar var. Yani banka vatandaşa olmayan parasının dört katı harcama limiti açıyordu. Simdi BDDK ve Merkez Bankası, buna da limit getirdi.
BDDK kararında, kredili mevduat hesabına ilişkin düzenleme için, “Bireysel müşterilere ait kredili mevduat hesabı (KMH) açılışı ile mevcut KMH limitlerinin artışı işlemlerinde KMH limiti; müşterinin bankalarca ispata elverişli belgeler üzerinden tespit edilen aylık ortalama gelirinin azami iki katı olarak belirlenmiştir.” denildi. Kredili mevduat hesaplarında eğitim harcamaları istisna yer aldı ve “Bankalar ile eğitim kurumları arasında yapılan sözleşmelere istinaden eğitim ödemeleri amacıyla bireysel
müşterilere tanınan KMH limitleri bu sınırlamadan muaf tutulmuştur.” denildi.
KREDİ KARTI BORCU YAPILANDIRMA FAİZİ NE KADAR?
Resmi Gazete’de yayınlanan karara göre, kredi kartı ve mevduat borçlarının yapılandırılmasında faiz oranı için şöyle denildi:,
-Kredi kartı borçlarının yapılandırılması halinde uygulanacak aylık akdi faiz oranı, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanarak ilan edilen aylık referans oranı aşamaz.
-Söz konusu işlemlerde uygulanacak aylık azami gecikme faiz oranı ise bu Tebliğin 5 inci maddesi kapsamında belirlenen en yüksek gecikme faiz oranıdır. Bu maddede yer alan faiz oranı ve gecikme faiz oranı ibareleri, katılım bankaları için sırasıyla kâr payı oranı ve gecikme cezası oranı olarak uygulanır.
