Rekabet Kurulu, geçen yıl toplam 217 adet şirket birleşme ve devralma işlemlerine inceledi.
Rekabet Kurulu’nun 2023 yılında karara bağladığı birleşme, devralma ve özelleştirme işlemlerine ilişkin verileri içeren rapor açıklandı.
Buna göre, 2023 yılında kurul tarafından toplam 217 birleşme ve devralma işlemi incelendi. Özelleştirmeler hariç olmak üzere, bu işlemlerden 94’ünde hedef şirket Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre kurulmuş (Türkiye kökenli) şirketlerdi. Bildirilen bu işlemlerin toplam işlem bedeli 162 milyar 555 milyon TL (6,85 milyar dolar) olarak açıklandı.
Aynı dönemde 3 özelleştirme işlemi incelenmiş olup söz konusu işlemlerden ihale süreçleri gerçekleştirilen 3 adedinde işlem bedeli yaklaşık 425 milyon TL (18 milyon dolar). Böylelikle 2023 yılında Türkiye kökenli şirketler için 97 işlemde öngörülen toplam işlem bedeli yaklaşık 163 milyar TL (6,87 milyar dolar) düzeyinde.
113’ü yabancı şirket birleşmeleri
2023 yılında incelenen işlemlerden 113’ü ise yabancıların yurt dışında gerçekleştirdikleri birleşme ve devralma işlemlerine ilişkin oldu. Bunlar Türkiye’de de faaliyet gösteren şirketlerdi.
Türkiye kökenli şirketlere doğrudan yatırım öngörülmeyen bu işlemlerde, bildirilen toplam işlem bedeli 57 trilyon 362 milyar TL (2,41 trilyon dolar) olarak açıklandı. 6 işlem kontrol değişikliği yaratmadığı için kapsam dışı olarak sınıflandırılırken 1 işlem ise nihai incelemeye alındı.
2023 yılında Rekabet Kurumu tarafından incelenen 217 birleşme ve devralmanın 48’inde tarafların tümü Türkiye kökenli olup, 118’inde ise tümü yabancı ülke yasalarına göre kurulmuş şirketlerden oluşmaktadır. 41’sinde ise işlem taraflarından en az birer tanesi Türkiye ve yabancı kökenli şirketlerdir. Kapsam dışı, özelleştirme ve diğer kategorilerindeki toplam 10 işlem için bu gruplama yapılmamıştır.
Türkiye kökenlilerin değeri 81 milyar lira
Özelleştirmeler dışında kalan tüm işlemler dikkate alındığında, bu işlemlerden tüm tarafları Türkiye kökenli olan şirketler arasında gerçekleştirilen birleşme ve devralmaların toplam işlem değeri 81 milyar 924 milyon TL (3,45 milyar dolar) oldu.
Aynı dönemde tüm tarafları yabancı şirketler olan işlemlerde gerçekleşen toplam işlem değeri ise 57 trilyon 375 milyar TL (2,41 trilyon dolar)’dir. İşlem taraflarından en az birer adedi Türkiye ve yabancı kökenli şirketlerden oluşan birleşme ve devralmalarda bildirilen işlem değeri 67 milyar 293 milyon TL (2,83 milyar dolar)’dir.
35 Türk şirketine yabancı yatırım
2023 yılında yabancı yatırımcılar tarafından 35 ayrı birleşme ve devralma işlemde Türkiye kökenli şirketlere yatırım yapıldı.
Yabancı yatırımcılar arasında işlem bazında yapılan sıralamaya göre ilk sırada 8 işlem ile Almanya ve 5 işlem ile Hollanda kökenli yatırımcılar bulunuyor. Bunları 3 şirketle Lüksemburg ve ikişer şirketle Birleşim Arap Emirlikleri, ABD, Singapur, Belçika ve İtalya yatırımcıları izledi.
Hedef şirketin Türkiye kökenli olduğu bu 35 işlemde yabancı yatırımcılar tarafından gerçekleştirileceği bildirilen yatırım tutarı yaklaşık 68 milyar TL (2,86 milyar dolar)’dir. 2023 yılında yabancı yatırımcılar tarafından bildirilen işlem bedeli, özelleştirmeler dâhil olmak üzere Türkiye kökenli şirketler için öngörülen toplam işlem bedelinin yaklaşık yüzde 42’sini oluşturmaktadır.
En yüksek işlem hayvansal üretimde, en çok işlem elektrikte
Ekonomik faaliyet alanı bakımından, birleşme ve devralma işlemlerinde hedef şirketin Türkiye kökenli olduğu işlemler içinde en yüksek işlem değeri “hayvansal üretim” alanında gerçekleşti. Aynı dönemde özelleştirme işlemleri içinde en yüksek işlem değeri “giyim eşyalarının imalatı” alanında kaydedildi.
2023 yılında hedef şirketin Türkiye kökenli olduğu birleşme ve devralmalar içinde en çok işlem, 11 işlem adediyle “elektrik enerjisinin üretimi, iletimi ve dağıtımı” ile “bilgisayar programlama, danışmanlık ile ilgili faaliyetler” alanlarında; en yüksek işlem değeri ise “hayvansal üretim” alanında gerçekleştirildi.
2023 yılında Rekabet Kurumuna bildirilen birleşme ve devralma işlemleri, son bildirim tarihinden ortalama 13 gün sonra nihai karara bağlanmıştır.
Kaynak: Ajans Bizim
