*MEHMET ALTINGÖZ’ÜN HAYATI*
*DİNÎ HİZMETLERİ VE SİYASÎ ÇALIŞMALARI*
*Araştıran, hazırlayan ve derleyen:*
Ecz. Bakır YEĞENOĞLU
👇👇🏼👇👇🏼👇👇🏼
*Kıymetli dostlarım,*
*Değerli okuyucularım;*
Şanlıurfa’nın hafızlık, mevlid ve gazel geleneğinde iz bırakmış isimlerinden biri de halk arasında Şevki Hâfız adıyla tanınan Mehmet Altıngöz’dür. O, yalnızca güçlü sesiyle değil; dinî mûsikîye, Urfa’nın geleneksel kültürüne ve siyasî hayatına yaptığı katkılarla da hatırlanmaktadır.
*DOĞUMU VE ÇOCUKLUK YILLARI*
Şanlıurfa’nın kültürel mirasına ilişkin kaynaklarda Mehmet Altıngöz’ün 1941 yılında Urfa’da doğduğu belirtilir. Oğlu Halil Altıngöz’ün anlatımında ise Eyyübiye Mahallesi’nde dünyaya geldiği aktarılır. “Şevki” adının, çocukluğunda dedesi ve ninesi tarafından sevgiyle bu şekilde çağrılmasından geldiği anlatılır. Bu nedenle çevresinde ve Urfa halkı arasında daha çok Şevki Hâfız diye tanınmıştır.
Çocukluk yılları, dönemin yoksulluğu ve ailesinde yaşanan sıkıntılar içinde geçti. Küçük yaşta Kur’an-ı Kerim öğrenmeye başladı. Hızanoğlu Camii imamı Bahaeddin Güneri’den Kur’an dersleri aldı; daha sonra Kurra Muhammed Hâfız’ın, diğer adıyla Muhammed Akkafa’nın yanında hafızlığını tamamladı. Kaynaklarda 11–12 yaşlarında hafız olduğu kaydedilir. Hafızlık eğitiminin yanı sıra hocalarından hesap, mantık, matematik ve astronomi dersleri aldığı; Farsçayı Dede Osman’dan, Arapçayı ise Zeki Hafız Dayı’dan öğrendiği belirtilmektedir.
*DİNÎ HİZMETLERİ VE URFA MÛSİKÎSİ*
Şevki Hâfız, Kur’an tilaveti ve hafızlığının yanında mevlidhanlığı, zakirliği, ilahi ve gazel okuyuşuyla da tanındı. Dede Osman, Şıh İbrahim, Ahmet Uzungöl, Halil Hafız Uzungöl, Akif Hoca Baybostancı ve Saatçi Yusuf Özer gibi Urfa’nın önemli mûsikîşinaslarıyla meşk meclislerinde bulundu. Sıra gecelerinde çifte ve gazeller okudu; mevlid ve dinî mûsikî geleneğinin içinde uzun yıllar yer aldı. Oğlu Kültür bakanlığı koro şefi ve ses sanatçısı Halil Altıngöz kendisinden çok istifade etmiş çok sayıda çifte, gazel ve yöresel ezgiler derlemiş ve ilk hocası olarak babası Şevki Hafız’ı kaydetmiştir.
Ramazan aylarında çeşitli camilerde mukabele okudu. Şanlıurfa Kültür Atlası’nda, mukabelelerini asla ücret kabul etmeden okuduğu ve hatim duasını hazin lirik ve makamlı okuyuşuyla tanındığı aktarılır. Akademisyen Hüseyin Akpınar’ın Şanlıurfa’da Dinî Mûsikî adlı çalışması da onun hafız, mevlidhan ve dinî mûsikî geleneğinin önemli kaynak kişilerinden biri olduğunu kaydeder.
Onun okuduğu ilahiler, Şanlıurfa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından Urfa Tasavvuf Müziğinden Seçkiler adıyla yayımlanan çalışmada da yer buldu. Urfa mûsikî meclislerinde kaydedilmiş mahallî bantlarda sesi günümüze ulaştı. Bu yönüyle Şevki Hâfız, dinî mûsikîyi yalnızca icra eden değil, Urfa’nın geleneksel okuyuş tavrını sonraki kuşaklara taşıyan isimlerden biri olarak değerlendirilebilir.
*MESLEK HAYATI*
Şevki Hâfız, geçimini uzun yıllar kazazlık, yani ipek işlemeciliği yaparak sağladı. Kaynaklarda 1982 yılına kadar bu işle uğraştığı; daha sonraki yıllarda kuyumculuk ve manifaturacılık yaptığı belirtilir. Dükkanı Urfa’nın münevverlerinin ve her kesimden insanın uğradığı bir kültür ve medrese mekanı gibiydi.
Akademik çalışmada manifaturacılıktan 1997’ye kadar devam ettiği aktarılmaktadır. Dolayısıyla dinî ve kültürel çalışmalarını, hayatını sürdürdüğü mesleki çalışmalarla birlikte yürüttü.
*SİYASÎ ÇALIŞMALARI*
Şevki Hâfız’ın hayatının bir başka yönü de Millî Görüş hareketi içindeki siyasî çalışmalarıdır. Oğlu Halil Altıngöz’ün anlatımına dayanan bir söyleşide, babasının Necmettin Erbakan’ın siyasî hareketine ilgisinin Millî Nizam Partisi dönemine, yani 1970’lerin başına uzandığı; Millî Selamet Partisi döneminde de bu çizgide yer aldığı aktarılır. Aynı anlatımda, 1977’de Millî Selamet Partisi’nden belediye meclis üyesi seçildiği belirtilmektedir.
Yerel basında yayımlanan bir sözlü tarih çalışmasında, Refah Partisi’nin Şanlıurfa teşkilatında yaşanan kuruluş ve yönetim sürecine ilişkin anlatımda Şevki Hâfız’ın il başkanlığına seçildiği aktarılır. Bir başka yerel kaynak da onun Refah Partisi Şanlıurfa İl Başkanlığı yaptığını ve Millî Türk Talebe Birliği’nin kurucuları arasında bulunduğunu bildirir. Bu bilgiler, siyasî hayatının yerel teşkilatlanma ve Millî Görüş çevresindeki çalışmalarla şekillendiğini göstermektedir.
Burada dikkat çekici olan, onun siyasî kimliğiyle dinî ve kültürel uğraşlarının aynı hayat içinde birlikte sürmesidir. Siyasette görev aldığı yıllarda da hafızlık, mukabele ve mevlid geleneğinden kopmadığı; dinî mûsikî meclislerinde bulunmayı sürdürdüğü aile anlatımlarında vurgulanır.
*VEFATI VE URFA’DAKİ HATIRASI*
Mehmet Altıngöz, 15 Nisan 2018 tarihinde Şanlıurfa’da vefat etti. Harrankapı Aile Mezarlığı’na defnedildi. Vefatının ardından yapılan haberlerde, Şanlıurfa’nın manevi hayatı, kültürü ve siyaseti içinde tanınan bir isim olduğu ifade edildi.
*SONUÇ*
Şevki Hâfız; hafızlığı, mukabele ve hatim duasındaki makamlı okuyuşu, mevlidhanlığı ve gazelhanlığıyla Urfa’nın dinî mûsikî mirasına katkı sağlamış; aynı zamanda Millî Görüş hareketi içinde yerel siyasette görev almış bir Şanlıurfalıdır.
Onun hayatı, Urfa’da dinî hizmetin, geleneksel mûsikînin, esnaflığın ve siyasî çalışmanın bir arada yürüdüğü bir dönemin de tanıklığını taşımaktadır. Aynı zamanda her kesimden tüm siyasi çevrelerden dostları olan ve kabul görmüş bir barış elçisi gibi yaşadı.
Rabbim kendisine rahmet eylesin, mekânı cennet olsun.
*KAYNAKLAR*
▪︎ Şanlıurfa Kültür Atlası, “Şanlıurfa Müzik Kültüründe Merhum İcracılar, Kaynak Kişiler ve Bestekârlar.”
▪︎ Hüseyin Akpınar, Şanlıurfa’da Dinî Mûsikî, ŞURKAV Yayınları, 2011.
▪︎ Mehmet Sarmış’ın, Halil Altıngöz ile yaptığı “Oğlu Halil Altıngöz’ün Dilinden Şevki Hâfız” söyleşi dizisi.
▪︎ Şanlıurfa 63 Haber, “Şevki Hâfız Altıngöz Tekbirler ile Uğurlandı.”
