HARRAN ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ’NDEN DİYABETE KARŞI ÖNEMLİ UYARI: “ERKEN TANI HAYAT KURTARIR”

HARRAN ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ’NDEN DİYABETE KARŞI ÖNEMLİ UYARI: “ERKEN TANI HAYAT KURTARIR”

Harran Üniversitesi Hastanesi, Dünya Diyabet Günü dolayısıyla düzenlediği bilgilendirme etkinliğiyle diyabet ve obezite konusunda toplumsal farkındalığa dikkat çekti. Hastane uzmanları tarafından vatandaşlara erken tanı, sağlıklı beslenme ve diyabetten korunma yolları hakkında bilgi verildi.

Harran Üniversitesi Hastanesi, toplum sağlığının korunması ve hastalıklar konusunda farkındalığın artırılmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla hastane girişinde bilgilendirme standı kurularak vatandaşlara diyabet ve obezite konusunda kapsamlı bilgilendirme yapıldı.

Harran Üniversitesi Hastanesinde gerçekleştirilen etkinlikte vatandaşlara diyabetin belirtileri, risk faktörleri, erken tanının önemi, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve obeziteyle mücadele konularında bilgi verildi.

Etkinlik kapsamında açıklamalarda bulunan Harran Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı ve Endokrinoloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tevfik Sabuncu, diyabet ve obezitenin yalnızca bireyleri değil, aileleri ve bütün toplumu etkileyen, giderek büyüyen önemli halk sağlığı sorunları olduğunu belirtti.

DÜNYADA 589 MİLYON, TÜRKİYE’DE YAKLAŞIK 10 MİLYON KİŞİ DİYABETLE YAŞIYOR

Uluslararası Diyabet Federasyonunun 2025 yılında yayımladığı Diyabet Atlası verilerine dikkati çeken Prof. Dr. Sabuncu, dünya genelinde 20-79 yaş aralığında yaklaşık 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını, bunun her 9 yetişkinden birine karşılık geldiğini ifade etti.

Türkiye’deki tablonun da endişe verici olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Sabuncu, şunları kaydetti:

“Ülkemizde yaklaşık 9,6 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığı tahmin ediliyor. Daha da önemlisi, diyabetli bireylerin yaklaşık yüzde 45’i hastalığının farkında değil. Yani milyonlarca insan, kan şekerinin yüksek olduğunu bilmeden yaşamını sürdürüyor. Oysa diyabet, erken dönemde saptanıp uygun şekilde tedavi edildiğinde ciddi komplikasyonlarının önemli bir bölümü önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.”

Mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde dünyadaki diyabetli yetişkin sayısının 2050 yılında 853 milyona, Türkiye’de ise yaklaşık 14,1 milyona ulaşmasının beklendiğini belirten Prof. Dr. Sabuncu, diyabetle mücadelenin yalnızca sağlık kuruluşlarının değil, toplumun bütün kesimlerinin ortak sorumluluğu olduğunu ifade etti.

OBEZİTE, TİP 2 DİYABETİN EN ÖNEMLİ RİSK FAKTÖRLERİNDEN BİRİ

Diyabet ve obezitenin birbiriyle yakından ilişkili olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Sabuncu, Dünya Sağlık Örgütünün güncel verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 1,1 milyar insanın obeziteyle yaşadığını belirtti.

Prof. Dr. Sabuncu, “Diyabet vakalarının yüzde 90’ından fazlasını Tip 2 diyabet oluşturuyor. Genetik yatkınlık ve yaş gibi değiştirilemeyen faktörlerin yanı sıra fazla kilo, fiziksel hareketsizlik ve sağlıksız beslenme de hastalığın ortaya çıkmasında önemli rol oynuyor. Özellikle şekerli içeceklerin, yüksek kalorili ve aşırı işlenmiş gıdaların fazla tüketilmesi ile hareketsiz yaşam tarzı, obezite ve Tip 2 diyabet riskini artırıyor.” dedi.

Obezitenin yalnızca estetik bir sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Sabuncu, bunun diyabetin yanı sıra kalp ve damar hastalıkları, hipertansiyon, karaciğer yağlanması ve bazı kanser türleriyle de ilişkili, tedavi edilmesi gereken kronik bir hastalık olduğunu ifade etti.

DİYABET BELİRTİ VERMEDEN İLERLEYEBİLİYOR

Diyabetin bazı kişilerde uzun yıllar belirgin bir yakınmaya neden olmadan ilerleyebildiğini belirten Prof. Dr. Sabuncu, sık idrara çıkma, aşırı susama, ağız kuruluğu, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Özellikle ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilolu veya obezitesi olan, hareketsiz yaşayan, hipertansiyonu bulunan ya da daha önce gebelik diyabeti geçirmiş kişilerin diyabet açısından değerlendirilmesinin önemli olduğunu belirtti.

Çocuklarda görülen Tip 1 diyabetin ise çoğu zaman daha hızlı gelişebildiğini hatırlatan Prof. Dr. Sabuncu, şu uyarıda bulundu:

“Çocukta aniden başlayan aşırı su içme, sık idrara çıkma, gece idrar kaçırma, kilo kaybı ve belirgin halsizlik gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Tip 1 diyabetin geç fark edilmesi, diyabetik ketoasidoz gibi yaşamı tehdit eden ciddi tablolara yol açabilir.”

KONTROL ALTINA ALINMAYAN DİYABET KALBİ, BÖBREKLERİ VE GÖZLERİ ETKİLİYOR

Diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğinden ibaret olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Sabuncu, uzun süre kontrol altında tutulmayan hastalığın kalp krizi, inme, böbrek yetmezliği, görme kaybı, sinir hasarı ve diyabete bağlı ayak sorunları gibi ciddi komplikasyonlara neden olabileceğini belirtti.

Prof. Dr. Sabuncu, “Günümüzde diyabet tedavisinde önemli gelişmeler yaşanıyor. Yeni ilaçlar ve teknolojik olanaklar sayesinde yalnızca kan şekerini kontrol etmekle kalmıyor, uygun hastalarda kalp ve böbrek hastalıklarının gelişme riskini de azaltabiliyoruz. Ancak başarılı bir tedavi için erken tanı, kişiye uygun tedavi planı, düzenli takip ve hastanın tedaviye aktif katılımı büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.

DİYABETTEN KORUNMAK İÇİN KÜÇÜK ADIMLAR, BÜYÜK KAZANIMLAR

Tip 2 diyabetin önemli ölçüde önlenebilir veya geciktirilebilir bir hastalık olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Sabuncu, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının erken yaşlardan itibaren kazanılması gerektiğini belirtti.

Prof. Dr. Sabuncu, “Sağlıklı beslenmek, şekerli içecekleri azaltmak, sebze ve liften zengin gıdaları tercih etmek, ideal kiloya yaklaşmak ve düzenli fiziksel aktivite yapmak diyabet riskini azaltabilir. Yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite yapması önemli bir hedeftir. Fazla kilolu bireylerde sağlanacak yüzde 5-7 düzeyindeki kilo kaybı bile Tip 2 diyabet riskinin azaltılmasına önemli katkı sağlayabilir.” dedi.

Diyabetle mücadelede farkındalığın ilk adım olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Sabuncu, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu yıl Dünya Diyabet Günü’nün uluslararası teması ‘Diyabette Erken Harekete Geç’ olarak belirlendi. Biz de toplumumuza şu mesajı vermek istiyoruz: Diyabetin ortaya çıkmasını beklemeyin; risklerinizi öğrenin, sağlıklı yaşam alışkanlıkları geliştirin ve gerekli kontrollerinizi yaptırın. Diyabet tanısı almış kişilerin de tedavilerini aksatmadan sürdürmeleri ve düzenli takiplerini yaptırmaları büyük önem taşıyor. Unutmayalım ki diyabetle mücadelede erken tanı, doğru tedavi ve bilinçli yaşam hayat kurtarır.”

Her yıl 14 Kasım’da kutlanan Dünya Diyabet Günü, insülinin keşfinde önemli rol oynayan bilim insanı Frederick Banting’in doğum günü anısına düzenleniyor. Dünya genelinde gerçekleştirilen etkinliklerle diyabet konusunda farkındalığın artırılması ve erken tanının yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Harran Üniversitesi Hastanesi, toplum sağlığını önceleyen bilgilendirme ve farkındalık faaliyetleriyle hastalıkların erken teşhisi ve önlenmesine yönelik çalışmalarını sürdürüyor.